HURAIAN

Terjemahan dan Huraian dalam Bahasa Malaysia

Dalam ayat 21 dan 22 Surah Al-Baqarah, Allah سبحانه وتعالى menerangkan tentang keesaan-Nya dalam uluhiyyah, iaitu bahawa hanya Dia sahaja yang layak disembah.

Allah ialah Tuhan yang telah mencipta semua manusia daripada tiada kepada ada. Setelah menciptakan mereka, Allah melimpahkan pelbagai nikmat zahir dan batin kepada mereka. Nikmat zahir ialah seperti tubuh badan, makanan, minuman dan tempat tinggal. Nikmat batin pula ialah seperti akal, ilmu, iman dan hidayah.

Allah menjadikan bumi sebagai hamparan yang luas dan stabil untuk manusia hidup di atasnya. Bumi ini diperkukuhkan dengan gunung-ganang yang besar supaya ia tetap kukuh dan tidak bergoncang. Allah juga menjadikan langit sebagai bumbung yang melindungi manusia.

Sebagaimana firman Allah:

“Dan Kami menjadikan langit sebagai atap yang terpelihara, sedang mereka berpaling daripada tanda-tanda kekuasaan Allah yang ada padanya.”
(Surah Al-Anbiya’: 32)

Allah juga menurunkan hujan dari langit. Yang dimaksudkan dengan langit di sini ialah awan yang membawa hujan pada waktu manusia memerlukannya. Dengan hujan itu, Allah menumbuhkan pelbagai jenis tumbuh-tumbuhan dan buah-buahan sebagai rezeki untuk manusia dan juga haiwan ternakan mereka.

Allah berfirman:

“Allah-lah yang menjadikan bumi sebagai tempat menetap bagi kamu, dan langit sebagai binaan, serta membentuk rupa kamu lalu memperelokkan rupa kamu, dan memberi rezeki kepada kamu daripada perkara-perkara yang baik. Demikian itulah Allah, Tuhan kamu. Maka Maha Berkat Allah, Tuhan sekalian alam.”
(Surah Ghafir: 64)

Kesimpulan Maksud Ayat

Inti pati ayat ini ialah:

• Allah sahaja yang mencipta.
• Allah sahaja yang memberi rezeki.
• Allah sahaja yang memiliki bumi dan seluruh makhluk di dalamnya.
• Allah sahaja yang mentadbir segala urusan.

Oleh itu, hanya Allah sahaja yang berhak disembah, dan tidak boleh sama sekali disekutukan dengan apa pun.

Allah berfirman:

“Maka janganlah kamu mengadakan sekutu-sekutu bagi Allah, sedangkan kamu mengetahui.”
(Surah Al-Baqarah: 22)

Dosa Paling Besar: Syirik

Dalam hadis sahih, Abdullah ibn Mas’ud bertanya kepada Muhammad:

“Wahai Rasulullah, dosa apakah yang paling besar di sisi Allah?”

Baginda menjawab:

“Engkau menjadikan sekutu bagi Allah, padahal Dialah yang menciptakanmu.”

Ini menunjukkan bahawa syirik ialah dosa yang paling besar.

Hak Allah ke Atas Hamba-Nya

Dalam hadis Mu’adh ibn Jabal, Rasulullah ﷺ bersabda:

“Tahukah kamu apakah hak Allah ke atas hamba-hamba-Nya?”

Baginda menjelaskan:

“Mereka hendaklah menyembah Allah dan tidak mempersekutukan-Nya dengan sesuatu apa pun.”

Larangan Mengucapkan Perkataan yang Mengandungi Unsur Syirik

Rasulullah ﷺ bersabda:

“Jangan kamu berkata: ‘Ini adalah kehendak Allah dan kehendak si fulan.’
Tetapi katakanlah: ‘Ini adalah kehendak Allah, kemudian kehendak si fulan.’”

Ini kerana penggunaan perkataan “dan” boleh memberi gambaran seolah-olah makhluk setaraf dengan Allah. Sebaliknya, perkataan “kemudian” menunjukkan bahawa kehendak manusia hanya berlaku selepas dan di bawah kehendak Allah.

Kisah Mimpi Tufail ibn Sakhbarah

Tufail ibn Sakhbarah pernah bermimpi bertemu orang Yahudi dan Nasrani. Mereka mengatakan bahawa umat Islam adalah kaum yang baik, tetapi mereka mempunyai satu kesalahan, iaitu menyebut:

“Apa yang dikehendaki Allah dan apa yang dikehendaki Muhammad.”

Apabila Tufail menceritakan mimpi ini kepada Rasulullah ﷺ, Baginda bersabda:

“Janganlah kamu berkata: ‘Apa yang dikehendaki Allah dan apa yang dikehendaki Muhammad.’
Tetapi katakanlah: ‘Apa yang dikehendaki Allah sahaja.’”

Ini menunjukkan betapa Rasulullah ﷺ sangat menjaga kemurnian tauhid.

Tafsiran Ibnu Abbas

Ibn Abbas menjelaskan bahawa firman Allah:

“Wahai manusia! Sembahlah Tuhan kamu.”
(Al-Baqarah: 21)

ditujukan kepada semua manusia, termasuk orang kafir dan munafik. Maksudnya ialah:

“Esakanlah Tuhan kamu yang telah menciptakan kamu dan orang-orang sebelum kamu.”

Beliau juga menerangkan bahawa firman Allah:

“Janganlah kamu mengadakan sekutu-sekutu bagi Allah.”

bermaksud jangan menyembah sesuatu selain Allah, kerana hanya Allah yang memberi manfaat dan mudarat serta mengurniakan rezeki.

Syirik Sangat Halus

Ibnu Abbas رضي الله عنهما berkata bahawa syirik kadang-kadang sangat halus, lebih halus daripada semut yang berjalan di atas batu hitam yang licin pada malam yang gelap.

Antara contoh syirik yang halus ialah:

• “Kalau bukan kerana Allah dan si fulan…”
• “Kalau bukan kerana anjing ini, pencuri sudah masuk.”
• “Ini terjadi kerana kehendak Allah dan kehendak kamu.”

Ungkapan seperti ini perlu dielakkan demi menjaga kesucian tauhid.

Maksud “Andād”

Para ulama seperti Mujahid ibn Jabr, Qatadah ibn Di’amah dan Abu al-‘Aliyah menjelaskan bahawa perkataan andād bermaksud:

• Tandingan,
• Sekutu,
• Sesuatu yang disamakan dengan Allah.

Mujahid pula menafsirkan firman:

“Sedangkan kamu mengetahui”

sebagai:

“Sedangkan kamu mengetahui melalui Taurat dan Injil bahawa Allah itu Tuhan Yang Maha Esa.”

Pengajaran Utama Ayat 21–22

1. Allah sahaja yang mencipta dan memberi rezeki.
2. Semua nikmat datang daripada Allah.
3. Hanya Allah yang layak disembah.
4. Syirik ialah dosa paling besar.
5. Syirik boleh berlaku melalui kata-kata yang kelihatan kecil.
6. Seorang Muslim wajib menjaga tutur kata agar tidak mencemarkan tauhid.
7. Tauhid merupakan asas seluruh ajaran Islam.

Kesimpulan

Ayat 21 dan 22 Surah Al-Baqarah merupakan seruan pertama dalam Al-Quran kepada seluruh manusia supaya menyembah Allah semata-mata. Allah mengingatkan bahawa Dialah Pencipta, Pemberi rezeki dan Pengatur seluruh alam. Oleh sebab itu, manusia wajib mentauhidkan Allah dan menjauhi segala bentuk syirik, sama ada yang nyata mahupun yang tersembunyi.

Semoga Allah menjadikan kita termasuk dalam golongan yang mentauhidkan-Nya dengan sebenar-benar tauhid dan memelihara kita daripada syirik yang zahir dan yang halus. Aamiin.

Huraian