Berikut ialah terjemahan ke Bahasa Melayu (Malaysia).
Semua teks bahasa Arab dikekalkan sepenuhnya tanpa perubahan, manakala teks selain Arab diterjemahkan dan diperhalus ke dalam Bahasa Melayu Malaysia yang baku.

Dalam hadis yang telah disebutkan sebelum ini, dinyatakan bahawa apabila seseorang hamba mengucapkan:

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
hingga ke akhir surah,

maka Allah S.W.T berfirman:

“Ini adalah untuk hamba-Ku, dan bagi hamba-Ku apa yang dia minta.”

Firman Allah yang berbunyi:

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
(iaitu jalan orang-orang yang telah Engkau kurniakan nikmat kepada mereka)
(Al-Fātiḥah, [1:7])

berfungsi sebagai penafsiran kepada maksud الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ. Menurut para ahli nahu, frasa ini berkedudukan sebagai badal dan juga boleh dianggap sebagai ‘aṭf bayān.

Golongan yang memperoleh nikmat daripada Allah S.W.T ialah mereka yang disebutkan dalam Surah An-Nisā’ melalui firman-Nya:

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا۝ ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ وَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا۝

Dan sesiapa yang taat kepada Allah dan Rasul-Nya, maka mereka itu akan bersama-sama dengan orang-orang yang telah dikurniakan nikmat oleh Allah, iaitu para nabi, para siddiqin, para syuhada’ dan orang-orang soleh. Mereka itulah sebaik-baik teman. Yang demikian itu adalah kurnia daripada Allah, dan cukuplah Allah Maha Mengetahui.
(An-Nisā’, [4:69–70])

Ad-Daḥḥāk meriwayatkan daripada Ibnu ‘Abbās bahawa maksud firman Allah S.W.T:

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ

ialah orang-orang yang telah Engkau kurniakan nikmat berupa ketaatan dan ibadah kepada-Mu; mereka ialah para malaikat-Mu, para nabi-Mu, para siddiqin, para syuhada’ dan orang-orang soleh. Maknanya sama seperti yang terdapat dalam firman Allah yang lain dalam Surah An-Nisā’ ayat 69 hingga akhir ayat.

Abu Ja‘far ar-Rāzī meriwayatkan daripada ar-Rabī‘ bin Anas bahawa maksud ayat tersebut ialah para nabi.

Ibnu Juraij meriwayatkan daripada Ibnu ‘Abbās r.a. bahawa yang dimaksudkan dengan “mereka” ialah orang-orang yang beriman, dan pendapat ini turut dikemukakan oleh Mujāhid. Manakala menurut Wakī‘, mereka ialah orang-orang Islam.

‘Abdur Raḥmān bin Zaid bin Aslam menyatakan bahawa mereka ialah Nabi S.A.W dan orang-orang yang mengikutinya. Tafsiran Ibnu ‘Abbās adalah lebih menyeluruh dan lebih luas maknanya.

Menurut jumhur ulama, lafaz غَيْرِ dibaca dalam keadaan majrūr dan berkedudukan sebagai na‘at (sifat). Az-Zamakhsyarī pula menyatakan ia dibaca غَيْرَ dalam keadaan mansūb kerana dianggap sebagai ḥāl, dan bacaan ini dinisbahkan kepada Rasulullah S.A.W serta Khalifah ‘Umar bin al-Khaṭṭāb r.a. Qirā’ah ini diriwayatkan oleh Ibnu Kathīr. Dalam keadaan ini, dhamir pada lafaz عَلَيْهِمْ menjadi ṣāḥib al-ḥāl, manakala lafaz أَنْعَمْتَ menjadi ‘āmil.

Makna ayat:

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ

“Tunjukilah kami jalan yang lurus, iaitu jalan orang-orang yang telah Engkau kurniakan nikmat kepada mereka.”
(Al-Fātiḥah, [1:6–7])

Mereka ialah golongan yang mendapat hidayah, istiqamah serta taat kepada Allah dan Rasul-Nya dengan melaksanakan segala perintah-Nya dan menjauhi segala larangan-Nya.

Bukan jalan orang-orang yang dimurkai, iaitu mereka yang rosak kehendaknya: mereka mengetahui kebenaran tetapi berpaling daripadanya.

Dan bukan pula jalan orang-orang yang sesat, iaitu mereka yang tidak memiliki ilmu agama, lalu tenggelam dalam kesesatan tanpa mendapat hidayah kepada jalan yang benar.

Penguatan makna ini ditunjukkan dengan penggunaan huruf لَا, bagi menegaskan bahawa terdapat dua jalan yang rosak, iaitu jalan orang-orang Yahudi dan jalan orang-orang Nasrani.

Sebahagian ahli nahu berpendapat bahawa lafaz غَيْرِ membawa makna istisnā’ (pengecualian) yang terputus (munqaṭi‘), namun pendapat yang lebih kuat ialah sebagaimana yang telah dijelaskan sebelum ini.

Begitu juga dalam firman-Nya:

غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ

yang bermaksud: bukan jalan orang-orang yang dimurkai. Lafaz ṣirāṭ tidak disebut sekali lagi kerana telah difahami daripada konteks ayat sebelumnya.

Ada juga yang berpendapat bahawa huruf لَا dalam firman-Nya:

وَلَا الضَّالِّينَ

adalah huruf tambahan (lā zā’idah). Namun pendapat yang sahih ialah bahawa لَا digunakan untuk menguatkan penafian dan membezakan kedua-dua jalan tersebut secara jelas.

Diriwayatkan daripada ‘Umar bin al-Khaṭṭāb r.a. bahawa beliau membaca:

غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَغَيْرِ الضَّالِّينَ

Sanad riwayat ini sahih. Ia menunjukkan bahawa bacaan tersebut bertujuan sebagai penafsiran, bukan sebagai bacaan al-Quran yang berasingan.

Sesungguhnya jalan orang-orang beriman mengandungi ilmu yang benar dan amal yang sahih. Orang-orang Yahudi kehilangan amal, manakala orang-orang Nasrani kehilangan ilmu. Oleh itu, kemurkaan ditimpakan kepada orang-orang Yahudi dan kesesatan ditimpakan kepada orang-orang Nasrani.

Orang yang mengetahui kebenaran tetapi tidak mengamalkannya layak mendapat kemurkaan. Manakala orang yang beramal tanpa ilmu akan sesat.

Allah S.W.T berfirman mengenai orang-orang yang dimurkai:

مَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ
(Al-Mā’idah, [5:60])

Dan mengenai orang-orang yang sesat:

قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
(Al-Mā’idah, [5:77])

Makna ini ditegaskan lagi oleh banyak hadis dan athar. Antaranya hadis yang diriwayatkan oleh Imam Aḥmad daripada ‘Adī bin Ḥātim r.a., di mana Rasulullah S.A.W bersabda:

“Orang-orang yang dimurkai ialah orang-orang Yahudi, dan orang-orang yang sesat ialah orang-orang Nasrani.”

Hadis ini diriwayatkan melalui banyak jalur sanad dan dengan pelbagai lafaz, yang semuanya saling menguatkan.

Ibnu Abī Ḥātim menyatakan bahawa beliau tidak mengetahui adanya khilaf dalam kalangan ulama tafsir mengenai maksud ayat ini.

Kisah Zaid bin ‘Amr bin Nufail dalam sirah turut menguatkan makna ini, apabila beliau menolak agama Yahudi kerana murka Allah dan menolak agama Nasrani kerana kesesatan, lalu tetap berpegang pada fitrah hingga akhirnya kebenaran datang melalui Nabi Muhammad S.A.W.